In het kort: water maakt je schoon, maar warm en lang douchen haalt ook de beschermende vetten uit je huid. Douche kort en lauw, gebruik weinig zeep of een doucheolie, dep je huid droog en smeer binnen een paar minuten. Bij eczeem geldt dat nog meer. Blijft je huid jeuken of gaan er plekken open, dan is de huisarts de volgende stap.
Je stapt onder de douche en het voelt heerlijk. Een uur later trekt je huid, je onderbenen schilferen en je krabt aan je armen. Dat is geen toeval. Bij een droge huid, en zeker bij eczeem, maakt de manier waarop je wast veel verschil. In mijn praktijk was de doucheroutine vaak het eerste waar ik naar vroeg. Met een paar kleine aanpassingen werd de huid bij veel mensen al een stuk rustiger.
Waarom water je huid droger kan maken
De buitenste laag van je huid heet de hoornlaag. Je kunt die zien als een muurtje. De huidcellen zijn de stenen, de huidvetten zijn het cement ertussen. Samen houden ze vocht binnen en prikkels zoals zeep, kou en bacteriën buiten. Dat noemen we de huidbarrière.
Water lost een deel van dat cement op, zeker als het warm is. Zeep en douchegel helpen daar nog een handje bij. Na het douchen verdampt het water van je huid, en neemt het een deel van het vocht uit je huid mee. Het gevolg is een huid die strak trekt, schilfert en jeukt. Bij eczeem werkt de huidbarrière al minder goed. Daarom merk je het daar sneller en heftiger.
Zo douche je met een droge huid of eczeem
Bij eczeem gelden een paar duidelijke regels voor het wassen. Die werken ook goed als je huid gewoon droog is.
- Niet vaker dan een keer per dag. Liever minder. Dagelijks douchen is voor je huid niet nodig. Op de dagen ertussen was je alleen oksels, liezen en voeten.
- Kort. Houd het bij 5 tot 10 minuten.
- Lauw. Niet warmer dan 37 tot 38 graden, ongeveer je lichaamstemperatuur. Voelt het water lekker warm aan, dan is het vaak al te heet.
- Weinig zeep. Gebruik zo weinig mogelijk douchegel, zeep en shampoo. Water en zeep kunnen eczeem erger maken.
- Deppen, niet wrijven. Dep je huid droog met een zachte handdoek. Wrijven irriteert en kan jeuk uitlokken.
- Direct smeren. Smeer binnen een paar minuten na het afdrogen, als je huid nog licht vochtig is.
Die laatste stap wordt het vaakst vergeten. Toch is hij het belangrijkst. Op een licht vochtige huid houdt een crème of zalf het water vast, in plaats van dat het verdampt.
Waarmee was je dan wel?
Gewone zeep is basisch, terwijl je huid van nature licht zuur is, met een pH rond de 5. Bij een droge of gevoelige huid kies je daarom een zeepvrije reiniger of een doucheolie zonder parfum. Een doucheolie reinigt en legt tegelijk een dun laagje vet op je huid.
Een paar opties uit onze winkel:
- De Lipikar AP+ doucheolie van La Roche-Posay vult vetstoffen aan tijdens het wassen. Hij is gemaakt voor de zeer droge huid met neiging tot eczeem, ook voor kinderen.
- De AtopiControl bad- en doucheolie van Eucerin bevat veel plantaardige olie. Fijn als je huid na het douchen altijd strak voelt. Geschikt vanaf 3 maanden.
- Vind je een olie te glad, neem dan de pH5 waslotion van Eucerin. Die is zeepvrij en mild genoeg voor het hele gezin.
Let op: met een doucheolie wordt de vloer van je douche glad. Een antislipmatje is geen overbodige luxe.
Hard water: maakt het uit?
Hard water bevat veel kalk. Veel mensen merken op vakantie of na een verhuizing dat hun huid droger aanvoelt. Zeep schuimt in hard water minder en kan resten op je huid achterlaten. Dat kan bij een gevoelige huid prikkelen.
In Nederland valt het mee. Veel drinkwaterbedrijven ontharden het water al voordat het uit je kraan komt. Het meeste kraanwater is daardoor zacht tot middelhard. Een waterontharder kopen voor je eczeem heeft weinig zin. Bij kinderen met eczeem in Engelse gebieden met hard water werd het eczeem met een waterontharder niet minder dan zonder. Steek je tijd en geld liever in een goede doucheroutine en dagelijks smeren.
Crème, zalf of lotion: wat past bij jou?
Het verschil zit in de verhouding tussen water en vet. Hoe droger je huid, hoe vetter het product mag zijn.
| Soort | Hoe het voelt | Past bij |
|---|---|---|
| Lotion | Dun, trekt snel in | Een licht droge huid, grote stukken huid, warm weer |
| Crème | Mengsel van water en vet, trekt redelijk snel in | Een droge huid, overdag |
| Vette crème of balsem | Rijker, trekt langzamer in | Een erg droge huid, eczeem |
| Zalf | Vet en dik, laat een glanslaagje achter | Een heel erg droge huid, ruwe plekken, ’s nachts |
Je mag zelf uitproberen wat prettig voelt. Een product dat je fijn vindt, gebruik je ook echt elke dag. En daar gaat het om.
- De Lipikar Balsem AP+M van La Roche-Posay is een rijke balsem voor de zeer droge, jeukende huid. Je kunt hem op je hele lichaam gebruiken, ook bij kinderen.
- De AtopiControl bodylotion van Eucerin is lichter en verzacht de droge huid bij atopisch eczeem. Handig als je overdag snel aangekleed wilt zijn.
- De bodycrème van Dermolin is een volle, parfumvrije crème voor de droge en gevoelige huid.
Heb je eczeem en krijg je een medicijnzalf van de huisarts? Blijf dan ook gewoon je basiscrème of zalf smeren. Die twee vullen elkaar aan. Meer over de verzorging lees je op onze pagina’s over eczeem, de droge huid en de gevoelige huid.
Lees het etiket
Ingrediënten staan op volgorde van hoeveelheid. Wat bovenaan staat, zit er het meest in. Bij een droge of gevoelige huid let je vooral op parfum (op de verpakking: parfum of fragrance) en op alcohol (alcohol denat.) hoog in de lijst. Die kunnen prikken en uitdrogen. Glycerine, ureum en ceramiden zijn juist stoffen die vocht vasthouden of de huidbarrière ondersteunen.
Laat je niet verleiden door dure toevoegingen zoals goud of parelpoeder. Er is geen bewijs dat die een droge huid beter verzorgen.
Advies van Truus: zet je crème of zalf op de rand van het bad of naast de douche, niet in het kastje op de slaapkamer. Dan pak je hem meteen na het afdrogen. Ik zag in de praktijk keer op keer dat mensen die binnen een paar minuten smeren, veel minder last hebben van trekken en jeuk dan mensen die het pas later doen.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar je huisarts als je huid droog blijft en jeukt, ook nu je minder en korter doucht en elke dag smeert. Ga ook als je rode, ruwe plekken krijgt, als er kloofjes of wondjes ontstaan die niet dicht gaan, of als je slecht slaapt door de jeuk. Wordt een plek warm, nat of geel van korstjes, dan kan er een infectie bij zijn gekomen. De huisarts kijkt of het eczeem is en of je een medicijnzalf nodig hebt. Een huidtherapeut helpt je daarna met een verzorging die bij jouw huid past.
