In het kort: goede zonbescherming bestaat uit drie dingen: uit de felle zon blijven, je huid bedekken en smeren. Kijk naar de zonkracht, niet naar de temperatuur. Blijf bij een sterke zon tussen 12.00 en 15.00 uur zo veel mogelijk in de schaduw. Draag kleding, een hoed en een zonnebril. Smeer ruim, met minstens factor 30, en elke 2 uur opnieuw. Houd baby’s tot 1 jaar helemaal uit de zon.
Iedereen weet dat je moet smeren op het strand. Maar de meeste zon vang je ongemerkt: op de fiets, in de tuin, op een terras of langs het sportveld. En juist dan vergeten we het. Hier dus geen uitleg over hoe uv-straling werkt, wel wat je praktisch doet. Op een gewone dag, met je kinderen erbij.
Begin bij de zonkracht
De zonkracht zegt hoeveel uv-straling er op de aarde komt. Die hangt af van het seizoen, het tijdstip en de bewolking. Niet van de temperatuur. Een frisse dag in april kan dus een flinke zonkracht hebben. En aan het begin van de lente is je huid niet meer aan de zon gewend. De zonkracht van vandaag zie je in de weersverwachting of in een weer-app.
| Zonkracht | Wat het betekent | Wat je doet |
|---|---|---|
| 0 tot 2 | Weinig uv-straling. In Nederland in herfst en winter vaak minder dan 1. | Meestal geen extra bescherming nodig, behalve op wintersport |
| 3 en 4 | Je kunt verbranden | Smeren, hoed en zonnebril |
| 5 en 6 | Hoog risico op huidschade | Zo veel mogelijk uit de zon, zeker tussen 12.00 en 15.00 uur |
| 7 en hoger | Onbeschermde huid verbrandt al na ongeveer 10 minuten | Schaduw opzoeken, bedekkende kleding en goed smeren |
In Nederland ligt de zonkracht in lente en zomer op een heldere dag tussen 3 en 7, soms 8. In Zuid-Europa is 10 heel gewoon. Op het water, op het strand en in de sneeuw krijg je extra straling, omdat die terugkaatst.
Weren: plan je dag om de felle zon heen
Tussen 12.00 en 15.00 uur is de zon in Nederland het sterkst. Plan in die uren liever iets binnen of in de schaduw. Doe het tuinwerk ’s ochtends, ga ’s middags niet op een open terras zitten en neem op het strand een lunchpauze onder een afdak.
Schaduw helpt, maar beschermt niet helemaal. Onder een parasol of een boom krijg je via zand, water en tegels nog steeds straling mee. Ook bij lichte, heiige bewolking komt er veel uv-straling door. Smeer dus ook in de schaduw.
Kleren: je makkelijkste bescherming
Kleding hoef je niet opnieuw aan te brengen en vergeet je niet halverwege de middag. Bedekkende, luchtige kleding met lange mouwen beschermt goed. Er zijn wel verschillen. Een wit T-shirt beschermt bijvoorbeeld ongeveer zoals factor 15. Hoe dunner en lichter de stof, hoe meer straling er doorheen gaat. Natte kleding beschermt minder.
- Uv-werende kleding beschermt met minstens factor 50, ook als hij nat is. Handig voor kinderen die lang buiten spelen of zwemmen.
- Een hoed met een brede rand beschermt je gezicht, oren en nek. Een pet laat je oren en nek vrij.
- Een zonnebril met uv-keurmerk, aangeduid als UV400 of 100% UV, liefst met zijkanten. Donkere glazen zeggen niets over uv-bescherming.
Smeren: de meeste mensen doen te weinig
Wie te dun smeert, krijgt veel minder bescherming dan op de fles staat. Een handige maat voor een volwassen lichaam:
| Lichaamsdeel | Hoeveel zonnebrandcrème |
|---|---|
| Gezicht en hals | 1 theelepel |
| Armen en schouders | 2 theelepels |
| Borst, buik en rug | 2 theelepels |
| Benen en voeten | 2 theelepels |
| Totaal per smeerbeurt | 7 theelepels |
Een fles van 200 ml is met een gezin dus zo leeg. Dat is geen verspilling, dat is goed smeren. Een paar vaste regels:
- Smeer een half uur voordat je naar buiten gaat.
- Smeer elke 2 uur opnieuw, en altijd na zwemmen, afdrogen of zweten. Ook bij een waterbestendige crème.
- Vergeet je oren, je lippen, je haarscheiding, je nek en de bovenkant van je voeten niet.
- Een crème of lotion is makkelijker te doseren dan een spray. Met een spray komt veel naast je huid terecht.
- Zit je lang in de auto of achter een raam in de zon, smeer dan ook. Uva-straling gaat deels door glas heen.
Welke crème? Een goedkope zonnebrand beschermt net zo goed als een dure, zolang er minstens SPF 30 en een UVA-logo op staat. Kies dus vooral iets wat je prettig vindt, want dat gebruik je ook echt. Voor het hele gezin werkt de zonnebrandcrème van Vision goed. Hij is parfumvrij en waterbestendig, en ook voor kinderen geschikt. Reageert je huid snel op zonnebrand, probeer dan de zonnecrème SPF 50 van Dermolin, die gemaakt is voor de gevoelige huid. Voor je gezicht op een gewone werkdag voelt de matterende zonbescherming van Meditopics licht aan onder make-up. En heb je pigmentvlekken, dan is Mela B3 met SPF 30 van La Roche-Posay een dagcrème die je teint verzorgt en tegelijk beschermt. Alles op een rij staat bij zonbescherming.
Kinderen beschermen
Een kinderhuid is dunner en verbrandt sneller. Verbranden als kind vergroot de kans op huidkanker later. Dit werkt in de praktijk:
- Houd baby’s tot 1 jaar helemaal uit de zon. Leg ze in de schaduw met een zonnehoedje en zorg dat ze niet te warm worden.
- Gebruik voor kinderen minstens factor 30 met UVA-filter.
- Smeer ’s ochtends na het tandenpoetsen, dan wordt het een gewoonte.
- Geef een tube mee naar school of de opvang.
- Uv-werende kleding scheelt veel smeren, zeker bij het zwembad of op het strand.
- Geef zelf het goede voorbeeld. Kinderen doen na wat jij doet.
Is insmeren een strijd? Zet stipjes op armen en benen en je kind die zelf te laten verbinden.
Advies van Truus: smeer je zonnebrand op voordat je je aankleedt. Dan kom je overal makkelijk bij en vergeet je de randjes bij je hals, schouders en onderrug niet. Dat waren precies de plekken waar ik in de zomer de rode streepjes zag. Zet ook een tweede fles bij de voordeur of in je fietstas, voor onderweg.
Bewaar je zonnebrand goed
De meeste zonnebrandcrèmes kun je tot 12 maanden na openen gebruiken. Dat staat op de verpakking als een open potje met 12M. Een fles die een zomer lang in een hete auto heeft gelegen, beschermt minder goed. Bewaar hem buiten in de schaduw en thuis op kamertemperatuur.
Wanneer naar de huisarts?
Ben je toch verbrand en heb je veel blaren, koorts of voel je je ziek, bel dan je huisarts. Laat ook een moedervlek bekijken die groter wordt of van vorm of kleur verandert, die jeukt of bloedt, of een plekje dat na een paar weken niet geneest.
