In het kort: na acne kunnen rode of bruine vlekken achterblijven, en soms echte littekens. Vlekken zijn plat en worden met de tijd vaak lichter. Littekens zijn kuiltjes of bobbels in de huid. Bij vlekken helpen zonbescherming, niet knijpen en milde verzorging. Voor echte littekens heb je een huidtherapeut of huidarts nodig.
De puistjes zijn eindelijk rustiger, en dan zie je nog steeds overal plekjes. Rode vlekjes op je wangen, bruine plekken op je kaaklijn, of kleine putjes die er maar niet uitgaan. Dat is frustrerend, want je hebt het gevoel dat de acne nooit helemaal weggaat. Er is gelukkig meer mogelijk dan je denkt, al vraagt het geduld.
Vlek of litteken: wat zie je?
Het is handig om eerst te weten wat je hebt. Dat bepaalt wat je eraan kunt doen.
Rode vlekken
Na een ontsteking kan de huid nog een tijd rood blijven. Het plekje is plat en voelt glad aan. Er is geen kuiltje. Volgens La Roche-Posay komt dat doordat de doorbloeding op die plek nog een tijd verhoogd blijft.
Bruine vlekken
Een ontsteking kan de huid ook extra pigment laten maken. Dan blijft er een bruine of donkere vlek over. Die is ook plat. Bij een getinte of donkere huid komt dit vaker voor, schrijft Thuisarts. Zon maakt deze vlekken donkerder.
Echte littekens
Bij een diepe of lange ontsteking kan het steunweefsel in je huid beschadigd raken. Dan ontstaat er een kuiltje, of soms juist een verdikking. Dat is een litteken. Het Huidfonds schrijft dat de kans op littekens groter is bij ernstige of langdurige acne.
Een simpele test: strijk met je vinger over de plek en kijk er van opzij naar in het licht. Voel of zie je een kuiltje, dan is het waarschijnlijk een litteken. Is het plat, dan is het een vlek.
Wat kun je zelf doen?
Stop met knijpen en peuteren
Dit klinkt streng, maar het scheelt veel. Thuisarts en de NVDV zeggen allebei: knijp niet in puistjes en peuter er niet aan. Je duwt de ontsteking dieper de huid in, en de kans op littekens en vlekken wordt groter. Elk plekje dat je met rust laat, is een plekje dat minder kans heeft op een litteken.
Houd de acne zelf rustig
Nieuwe ontstekingen geven nieuwe vlekken. Een goede routine tegen acne is dus ook de beste routine tegen vlekken. Lees meer op onze pagina over acne en over de verzorging van de acnehuid.
Bescherm je huid elke dag tegen de zon
Zon maakt bruine vlekken donkerder en laat ze langer zichtbaar blijven. Smeer daarom elke ochtend een zonbescherming, ook als het bewolkt is. Voor een huid met neiging tot acne past Effaclar Duo(+) met SPF 30. Die combineert verzorging voor de onzuivere huid met een zonbeschermingsfactor. Ben je lang buiten, dan is een aparte zonbescherming van Meditopics met SPF 30 of 50 fijn.
Milde stoffen die vlekken minder zichtbaar maken
Een paar stoffen helpen de huid sneller te vernieuwen of maken vlekken minder opvallend:
- Niacinamide, een vorm van vitamine B3. Het Mela B3 serum van La Roche-Posay is gemaakt voor pigmentvlekken, ook vlekken na puistjes. Volgens de fabrikant zie je bij hardnekkige vlekken na 4 tot 8 weken verschil.
- Glycolzuur, een AHA. Het maakt dode huidcellen aan de oppervlakte los. Je huid voelt gladder en ziet er egaler uit. De glycolzuur gel van Meditopics is er in 5% om mee te beginnen.
- Retinol, een vorm van vitamine A. Het stimuleert de vernieuwing van huidcellen. Niet gebruiken als je zwanger bent of borstvoeding geeft.
Kies er een. Al deze stoffen kunnen de huid gevoeliger maken voor zon, en samen irriteren ze sneller.
Een scrub? Alleen als de acne rustig is
Een mechanische peeling, zoals de abrasieve crème peeling van Meditopics, kan een ruwe huidstructuur gladder maken. Gebruik hem alleen als je geen ontstoken puistjes meer hebt. Op een actieve acne maakt schuren het erger.
Advies van Truus: maak elke vier weken een foto bij hetzelfde raam, op hetzelfde moment van de dag. Vlekken worden zo langzaam lichter dat je het in de spiegel niet merkt. Op foto’s zie je het wel. Dat houdt je gemotiveerd om vol te houden, en je ziet ook eerlijk wanneer iets niet werkt.
Wat kun je niet zelf doen?
Laten we eerlijk zijn: een crème maakt een kuiltje in de huid niet glad. Voor echte littekens zijn behandelingen nodig die dieper gaan. Thuisarts noemt een peeling, waarbij een vloeistof het bovenste huidlaagje weghaalt, en laserbehandeling. Die worden alleen gedaan door een huidtherapeut of door een huidarts die veel weet van acnelittekens. Het doel is dat littekens minder zichtbaar worden. Helemaal weg gaan ze meestal niet.
Meer over littekens in het algemeen lees je op onze pagina over littekens en over pigmentvlekken.
Wanneer ga je naar de huisarts of huidtherapeut?
Ga naar je huisarts als je nog veel ontstoken puistjes hebt of als er steeds nieuwe littekens bij komen. Hoe eerder de acne onder controle is, hoe kleiner de kans op nieuwe littekens. Heb je een getinte of donkere huid, wacht dan niet te lang, want daar ontstaan sneller vlekjes en littekens.
Is de acne rustig en wil je iets aan je littekens laten doen? Dan kun je terecht bij een huidtherapeut of huidarts. Zij kijken welke behandeling bij jouw huid en jouw littekens past.
Veelgestelde vragen
Lees ook
- Acne bij volwassenen: waarom het nu nog gebeurt en wat helpt
- Salicylzuur of benzoylperoxide: welke past bij jouw acne?
- Make-up bij acne: zo kies je wat je poriën niet verstopt
- Je eerste zes weken met een acneroutine
